Türkiye
Medya

Öncü düşünür – öncesi ve sonrası: Kataliz

Öncü düşünür – öncesi

Johann Wolfgang Döbereiner 1823’te platin katalizini buldu ve periyodik tablonun elementlerini tamamlanmasını sağladı.

Öncü düşünür — sonrası:  

Zor problemlerle uğraşmayı seven Ferdi Schüth şu an geleceğin enerjisi için kimyanın temelleri üstüne araştırmalarını sürdürüyor.

Kataliz: Kimyanın moleküler yardımcısı ve itici gücü

Katalizör esas olarak bir tür çöpçatandır. Çincede “katalizör” kelimesini meydana getiren iki karakterden biri, “evlilik tellalı” ile aynı anlamdadır. Deney tüpündeki katalizör, tepkimeye girmesi hedeflenen maddeleri yakalar, eski bağlarını çözer ve eşleşmesi istenen maddeleri çabucak bir araya getirerek onlardan yeni bir kimyasal bileşik çıkarır. Tepkimeleri hızlandıran katalizör, tepkimenin kendisine katılmaz, fakat bir noktadan sonra yorgunluk belirtileri göstermeye başlayabilir.

Katalizör aynı zamanda enerjiden tasarruf sağlar. Bütün bu nedenlerle katalizörler kimyada önemli bir yer tutar. Kimyasal üretim süreçlerinin yüzde 90’ında kullanılmaları da bunu gösterir. Tıbbi ilaçlar, gübreler, boyalar ve plastikler dahil, günlük hayatta kullanılan birçok ürünün imalatı katalizörler sayesinde mümkündür.

hte GmbH: Kimyasal hızlandırıcılar için turbo testler  

Yeni ve daha etkin katalizörler bulmak için yapılan çalışmalar yalnızca birkaç yıl öncesine göre bile artık yüz kata kadar daha hızlı yürütülebiliyor. Profesör Doktor Ferdi Schüth’ün Almanya, Heidelberg merkezli şirket hte’deki araştırmacılarla birlikte geliştirdiği sürecin payı bunda çok büyük. “hte” adı aslında anılan sürecin İngilizce baş harflerinden oluşan bir kısaltma (“high throughput experimentation: yüksek çıktılı deney”). Paralel ve otomatik bir yaklaşıma dayalı olan bu yöntem yardımıyla Heidelberg’deki araştırmacılar birden fazla katalizörün kimyasal testlerini eşzamanlı yapabiliyorlar.

Katalizör görüntüleme gereçlerinden süreç optimizasyonuna yönelik büyük ölçekli deneme tesislerine kadar, hte’de halen 50 ayrı reaktör sistemi faaliyette. 2012’den beri BASF SE’nin yüzde yüz hisseli iştiraki olan şirketin şu an 270 civarında çalışanı var.

İlgili içerik

Composite of Carl Bosch and Prof. Erl

Öncü düşünür - öncesi ve sonrası: Amonyak Sentezi

Öncü düşünür - öncesi ve sonrası: Metilen mavisi